Zuster Hendrika was erbij toen ik werd geboren. Dat heeft mijn vader vastgelegd met zijn camera. Dat was zo gedaan, maar om te komen tot een deelbare foto was meer nodig. Van onze badkamer maakte hij dan een tijdelijke donkere kamer, zodat hij de foto kon ontwikkelen. Ook nu bewerken mensen nog vaak hun foto’s voordat ze deze delen. Maar toch is er een hoop veranderd: met moderne technologie is dit in enkele minuten gedaan.

Welk digitaal gereedschap gebruik jij in je dagelijkse activiteiten? Wat voor afwegingen zijn er gemaakt bij die keuze? In de krant kom ik nu regelmatig artikelen tegen waarbij er vragen worden gesteld over oude keuzes. Zijn wij bijvoorbeeld te afhankelijk geworden van grote bedrijven? Soms lijkt het gratis of goedkoop, maar investeren we onze tijd in systemen die niet rechtvaardig zijn.

Vaak gebruik ik voor fotobewerking het computerprogramma GIMP. Net als Wikipedia is het gebruik ervan gratis, nog belangrijker: de makers werken open en transparant. Op allerlei vlakken kan je dit soort keuzes maken. Deze tekst is eerst geschreven met pen en papier, en daarna bewerkt met LibreOffice. Het kost soms net wat extra moeite, maar bepaalde keuzes zijn kleine stapjes die leiden tot gezondere gewoontes en uiteindelijke een betere wereld.

Jako Jellema
column voor Leeftocht (april 2026)