Op Prinsjesdag waren we met het moderamen van onze Classis, enkele voorgangers en ds. Zack Pienaar uit Namibië bijeen in de Kerkenheem te Noorddijk. Vanuit de PGOG waren Bert Altena, Swanny van der Scheer en ik erbij. Onderwerp was de rol van de voorganger in het samenwerkingsproces tussen gemeenten, waarbij we ons laten inspireren door kerken in de geheel andere context van Namibië.

De regiopredikanten Heleen Maat en Kirsten Slettenaar schetsten ons eerst hoe de toenemende samenwerking tussen gemeenten in onze classis verloopt. De hobbels – ons hier genoegzaam bekend - die genomen moeten worden en de zegeningen van dit proces, zoals het kunnen beroepen van voorgangers in gemeenten die jaren vacant waren. Zack Pienaar schetste vervolgens een beeld van de geheel andere situatie in het zuiden van Namibië. Het klonk bijna hilarisch: samenwerking in dit zeer dun bevolkte land betekent dat je met de naburige gemeente 500 km verderop in zee gaat! En dan is het ook goed mogelijk dat de gemeenten elk een andere taal spreken.

Zack Pienaar werkt vanuit de Kokerboom, een organisatie die kleine gemeenten in Namibië ondersteunt en helpt reflecteren op de toekomst. Die kleine gemeenten leven vaak in bittere armoe, kinderen weten vaak niet of ze de volgende dag te eten hebben. Maar hij had juist de kracht van die kleine kerken leren ontdekken. Small is beautiful, kleine kerken zijn mooi. Welke bronnen kunnen gemeenten in zichzelf aanboren? Op grond van onderlinge relaties, gedeeld geloof en herinneringen, wijsheid en gaven. Een gemeente is sterk als ze zich niet afhankelijk maakt van hulp van buiten. En ze is vooral sterk als ze leeft bij het woord van het evangelie. Het symbool van de stichting, de Kokerboom, is hier veelzeggend. Deze boom is in staat te leven in de buitengewoon barre omstandigheden van de Namibwoestijn. Zo wordt ook een kleine geloofsgemeenschap meer weerbaar als ze trouw blijft aan haar opdracht.

Samenwerken, zo hield hij ons voor, moet niet vanuit overlevingsdrang gebeuren. Dan ben je meer bezig met jezelf dan met de vraag naar je roeping. Samenwerken heeft zin als je samen meer kunt betekenen en kunt doen in je omgeving. Zo kwamen we vanzelf bij de missio Dei (Gods zending): God heeft een bedoeling met de wereld en de kerk neemt hieraan, samen met anderen deel. De eerste vraag voor ons als gemeente is dan: wat vraagt God van ons op de plek waar we gesteld zijn?

Die vraag is voor mij ook altijd leidend geweest, maar werd door het verhaal van Zack Pienaar nog indringender. We leven hier in grote welvaart en onze omstandigheden zijn ook verder onvergelijkbaar met daar, maar de uitdaging is dezelfde: de vragen en noden van mensen om ons heen bepalen hoe we kerk-zijn. Niet hoe we kleiner in getal overleven, maar hoe we trouw blijven aan onze opdracht. Dat was die morgen op de 3^e dinsdag van september voor ons de Troonrede. We weten van onze beleidsvoornemens en programma voor het komende kerkelijk seizoen!


Ds. Gert Wybe van der Werff
Meditatie voor Leeftocht (oktober 2026)